હિંદુ · 2049 · New Delhi
Hindu Festival & Vrat Calendar 2049
વર્ષના બધા મુખ્ય તહેવારો, અને દરેક એકાદશી, પૂનમ, અમાસ, પ્રદોષ, ચતુર્થી, શિવરાત્રિ અને સંક્રાંતિ — પંચાંગ પરથી દરરોજ ગણેલાં, આ શહેર માટે New Delhi.
કોઈપણ તહેવાર કે વ્રત પર ટૅપ કરો — તે શા માટે ઉજવાય છે, તેની પાછળની કથા અને કેવી રીતે ઉજવવો, બધું વાંચો. કથાઓ સાંભળી પણ શકો છો.
ધર્મ પસંદ કરો
જાન્યુઆરી 2049
-
1શુક્રત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
2શનિવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
4સોમઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
7ગુરુસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
13બુધમકર સંક્રાંતિની આગલી સાંજે પંજાબનો શિયાળુ તાપણાનો તહેવાર. કથા →
-
14ગુરુસૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશીને ઉત્તર દિશાની યાત્રા શરૂ કરે છે: મકર સંક્રાંતિ, પોંગલ, ઉત્તરાયણ, બિહુ. કથા →
-
14ગુરુસંતાનના આશીર્વાદ માટે રખાય છે. કથા →
-
16શનિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
18સોમપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
22શુક્રવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
30શનિતલનો છ રીતે ઉપયોગ — સ્નાન, ઉબટન, હવન, પાણી, ભોજન અને દાન. કથા →
-
31રવિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
ફેબ્રુઆરી 2049
-
1સોમવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
2મંગળઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
5શુક્રસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
7રવિવસંતનું આગમન અને વિદ્યાની દેવી સરસ્વતીની પૂજા. કથા →
-
13શનિભૂતપ્રેત અને બૂરાઈના ભયથી મુક્તિ. કથા →
-
13શનિસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
15સોમત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
17બુધપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
21રવિવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
28રવિવિજય આપનારી; લંકા જતાં પહેલાં શ્રીરામે રાખી હતી. કથા →
માર્ચ 2049
-
1સોમત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
2મંગળશિવની મહાન રાત્રિ: ઉપવાસ, આખી રાત પૂજા અને અભિષેક. કથા →
-
7રવિસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
15સોમઆમળાના વૃક્ષની પૂજા, જેમાં વિષ્ણુનો વાસ મનાય છે. કથા →
-
15સોમસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
16મંગળત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
19શુક્રહોળીની આગલી રાતની હોળી: પ્રહલાદ બચે છે અને હોલિકા બળે છે. કથા →
-
19શુક્રપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
20શનિરંગોનો તહેવાર: વસંત, મિત્રતા અને રાધા-કૃષ્ણનો પ્રેમ. કથા →
-
22સોમવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
29સોમપાપમાંથી મુક્તિ: વર્ષની છેલ્લી એકાદશી. કથા →
-
31બુધત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
31બુધવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
એપ્રિલ 2049
-
2શુક્રઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
3શનિહિંદુ નવું વર્ષ: વસંતની નવરાત્રિ શરૂ — મહારાષ્ટ્રમાં ગુડી પડવો, દક્ષિણમાં ઉગાદી. કથા →
-
6મંગળસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
11રવિઅયોધ્યામાં મધ્યાહ્ને જન્મેલા પ્રભુ શ્રીરામનો જન્મદિવસ. કથા →
-
14બુધમેષ સંક્રાંતિ: સૌર નવું વર્ષ — બૈસાખી, બોહાગ બિહુ, પણ સંક્રાંતિ, પુથાંડુ, વિષુ. કથા →
-
14બુધમનોકામના પૂરી કરનારી; હિંદુ વર્ષની પહેલી એકાદશી. કથા →
-
15ગુરુત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
18રવિશ્રીરામના પરમ ભક્ત અને બળના દેવ હનુમાનજીનો જન્મદિવસ. કથા →
-
18રવિપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
21બુધવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
28બુધરક્ષાનું કવચ: ભક્તને નુકસાનથી બચાવે છે. કથા →
-
29ગુરુત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
30શુક્રવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
મે 2049
-
1શનિઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
5બુધ"અક્ષય" દિવસ: આજે શરૂ કરેલું કે આપેલું ક્યારેય ખૂટતું નથી, એવી માન્યતા છે. કથા →
-
5બુધસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
13ગુરુદેવોને અમૃત વહેંચનાર વિષ્ણુના મોહિની સ્વરૂપ પરથી નામ. કથા →
-
15શનિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
15શનિસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
17સોમબુદ્ધનો જન્મ, બોધિ અને મહાપરિનિર્વાણ — ત્રણેય વૈશાખી પૂનમે. કથા →
-
17સોમપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
20ગુરુવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
27ગુરુ"અપાર" પુણ્ય આપે છે અને મોટાં પાપ દૂર કરે છે. કથા →
-
28શુક્રત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
29શનિવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
31સોમઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
જૂન 2049
-
4શુક્રસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
12શનિસૌથી કઠિન ઉપવાસ — પાણી પણ નહીં; બધી 24 એકાદશી બરાબર ગણાય છે. કથા →
-
13રવિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
15મંગળપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
15મંગળસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
18શુક્રવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
25શુક્રરોગ અને શ્રાપ દૂર કરે છે. કથા →
-
27રવિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
28સોમવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
30બુધઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
જુલાઈ 2049
-
2શુક્રભક્તોને મળવા જગન્નાથજી ભવ્ય રથમાં પુરીના મંદિરમાંથી નીકળે છે. કથા →
-
4રવિસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
11રવિવિષ્ણુ ચાર મહિના માટે પોઢે છે; ચાતુર્માસ શરૂ થાય છે. કથા →
-
12સોમત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
15ગુરુગુરુઓ અને શિક્ષકોનો આભાર માનવાનો દિવસ; વ્યાસ પૂર્ણિમા પણ. કથા →
-
15ગુરુપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
17શનિવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
17શનિસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
25રવિતુલસીથી પૂજા; આજે તુલસીના દર્શન પણ પુણ્યદાયી ગણાય છે. કથા →
-
26સોમત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
27મંગળવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
29ગુરુઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
ઑગસ્ટ 2049
-
2સોમચોમાસાનો લીલો તહેવાર — શિવ અને પાર્વતીના મિલનનો ઉત્સવ. કથા →
-
2સોમસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
4બુધનાગદેવતાની પૂજા અને આભાર; આજે જમીન ખોદવામાં આવતી નથી. કથા →
-
9સોમસંતાનની ઇચ્છાથી દંપતી રાખે છે. કથા →
-
11બુધત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
13શુક્રબહેનો ભાઈના કાંડે રાખડી બાંધે છે; ભાઈ રક્ષાનું વચન આપે છે. કથા →
-
13શુક્રપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
16સોમવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
17મંગળસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
19ગુરુમથુરામાં મધ્યરાત્રિએ શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ. કથા →
-
23સોમખોવાયેલું પાછું આપે છે; રાજા હરિશ્ચંદ્રની એકાદશી. કથા →
-
25બુધત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
26ગુરુવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
28શનિઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
31મંગળશિવને પામવા પાર્વતીના તપની યાદમાં સ્ત્રીઓનું કઠોર વ્રત. કથા →
સપ્ટેમ્બર 2049
-
1બુધગણપતિ બાપ્પાનો જન્મદિવસ; દસ દિવસની પૂજા શરૂ. કથા →
-
1બુધસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
8બુધનિદ્રામાં વિષ્ણુ પડખું ફેરવે છે; વામનની પૂજા. કથા →
-
9ગુરુત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
10શુક્રઅનંત સ્વરૂપે વિષ્ણુની પૂજા અને ગણેશ વિસર્જન. કથા →
-
11શનિપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
12રવિપૂર્વજોને યાદ કરીને તેમને ભોજન અર્પણ (શ્રાદ્ધ) કરવાના પંદર દિવસ. કથા →
-
14મંગળવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
17શુક્રસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
22બુધપિતૃઓની મુક્તિ માટે પિતૃ પક્ષમાં રખાય છે. કથા →
-
24શુક્રત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
25શનિવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
27સોમપિતૃ પક્ષનો છેલ્લો અને સૌથી મહત્વનો દિવસ — બધા પિતૃઓ માટે. કથા →
-
27સોમઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
28મંગળમાતાજીની નવ રાત: દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા. કથા →
-
30ગુરુસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
ઑક્ટોબર 2049
-
4સોમનવરાત્રિનો આઠમો દિવસ: મહાગૌરી પૂજા અને કન્યા પૂજન. કથા →
-
5મંગળનવરાત્રિનો નવમો દિવસ: સિદ્ધિદાત્રી પૂજા, આયુધ પૂજા અને નવરાત્રિ હવન. કથા →
-
6બુધવિજયાદશમી: રાવણ પર રામનો અને મહિષાસુર પર દુર્ગાનો વિજય. કથા →
-
7ગુરુપાપ પર અંકુશ: દશેરા પછી આવે છે. કથા →
-
8શુક્રત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
10રવિવર્ષની સૌથી તેજસ્વી પૂનમ; આખી રાત ચાંદનીમાં ખીર મૂકવામાં આવે છે. કથા →
-
11સોમપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
14ગુરુપતિના દીર્ઘાયુ માટે સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ સૂર્યોદયથી ચંદ્રોદય સુધી ઉપવાસ કરે છે. કથા →
-
14ગુરુવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
17રવિસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
18સોમમાતાઓ પોતાના સંતાન કલ્યાણ માટે તારા દેખાય ત્યાં સુધી ઉપવાસ કરે છે. કથા →
-
22શુક્રદેવી લક્ષ્મી (રમા)ના નામ પરથી; દિવાળીની બરાબર પહેલાં આવે છે. કથા →
-
24રવિદિવાળીનો પહેલો દિવસ: ધન્વંતરિ અને લક્ષ્મીની પૂજા, નવાં વાસણ કે સોનાની ખરીદી. કથા →
-
24રવિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
24રવિવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
25સોમકાળી ચૌદસ / નાની દિવાળી: નરકાસુર પર શ્રીકૃષ્ણનો વિજય. કથા →
-
26મંગળદીવાઓનો તહેવાર: કારતક અમાસે લક્ષ્મીપૂજન અને શ્રીરામનું અયોધ્યા આગમન. કથા →
-
26મંગળઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
27બુધવ્રજની રક્ષા માટે કૃષ્ણે ગોવર્ધન પર્વત ઉપાડ્યો; અન્નકૂટ ધરાવાય છે. કથા →
-
28ગુરુબહેનો ભાઈના દીર્ઘાયુ માટે પ્રાર્થના કરે છે; ભાઈ ભેટ લઈને આવે છે. કથા →
-
30શનિસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
નવેમ્બર 2049
-
1સોમસૂર્ય દેવ અને છઠી મૈયાની ચાર દિવસની પૂજા — આથમતા અને ઊગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય. કથા →
-
5શુક્રચાર મહિનાની નિદ્રામાંથી વિષ્ણુ જાગે છે; લગ્નો ફરી શરૂ થઈ શકે છે. તુલસી વિવાહ થાય છે. કથા →
-
5શુક્રચાર મહિનાની નિદ્રામાંથી વિષ્ણુ જાગે છે; લગ્નો ફરી શરૂ થઈ શકે છે. તુલસી વિવાહ થાય છે. કથા →
-
7રવિત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
9મંગળદેવ દિવાળી: વારાણસીના ઘાટ પર દેવોની દિવાળી; ગુરુ નાનક જયંતી પણ. કથા →
-
9મંગળપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
13શનિવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
16મંગળસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
21રવિમુર રાક્ષસના વધ માટે સ્વયં એકાદશી દેવી પ્રગટ થયાં તે દિવસ. કથા →
-
22સોમત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
23મંગળવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
25ગુરુઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
28રવિસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
-
29સોમરામ અને સીતાના લગ્નની વર્ષગાંઠ. કથા →
ડિસેમ્બર 2049
-
5રવિકુરુક્ષેત્રમાં શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનને ભગવદ્ ગીતાનો ઉપદેશ આપ્યો તે દિવસ. કથા →
-
5રવિમોક્ષ આપનારી; ગીતા જયંતી પણ. કથા →
-
6સોમત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
9ગુરુપૂનમ: સત્યનારાયણ કથા, પવિત્ર સ્નાન અને દાન. કથા →
-
12રવિવદ પક્ષમાં દર મહિને ગણેશ ઉપવાસ, ચંદ્રોદય પછી છોડાય છે. કથા →
-
16ગુરુસૂર્ય નવી રાશિમાં પ્રવેશે છે; પવિત્ર સ્નાન અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
21મંગળદરેક પ્રયત્નને સફળ બનાવે છે (સફલા). કથા →
-
22બુધત્રયોદશીની સંધ્યાએ શિવપૂજા, મહિનામાં બે વાર. કથા →
-
23ગુરુવદ ચૌદસે દર મહિને શિવરાત્રિ. કથા →
-
24શુક્રઅમાસ: પિતૃઓ, શાંત પ્રાર્થના અને દાનનો દિવસ. કથા →
-
28મંગળસુદ ચોથે દર મહિને ગણેશ વ્રત. કથા →
તારીખો કેવી રીતે કાઢવામાં આવી
આ કૅલેન્ડર કોઈ યાદીમાંથી નકલ નથી, ગણતરીથી બન્યું છે: વર્ષના દરેક દિવસ માટે તમારા શહેરમાં સૂર્યોદય, મધ્યાહ્ન, અપરાહ્ન, સાંજ (પ્રદોષ), ચંદ્રોદય અને મધ્યરાત્રિની તિથિ અમારી કુંડળીના જ એફેમેરિસથી કાઢવામાં આવે છે.
તહેવાર તે દિવસે આવે છે જે દિવસે સૂર્યોદય સમયે તેની તિથિ હોય (ઉદયા તિથિ); પરંપરા જ્યાં બીજો સમય જુએ છે ત્યાં તે જ સમય: દિવાળી, ધનતેરસ, પ્રદોષ અને હોલિકા દહન — સાંજ; જન્માષ્ટમી અને શિવરાત્રિ — મધ્યરાત્રિ; કરવા ચોથ અને સંકષ્ટી — ચંદ્રોદય; રામ નવમી અને ગણેશ ચતુર્થી — મધ્યાહ્ન; દશેરા અને મહા નવમી — અપરાહ્ન. પૂનમની સાંજે ભદ્રા હોય તો હોલિકા દહન બીજી સાંજે થાય છે.
મહિના અમાંત (અમાસથી અમાસ) છે; જે મહિનામાં સંક્રાંતિ ન હોય તે અધિક માસ. ઉત્તર ભારતમાં વદ પક્ષ આવતા મહિનાના નામે ગણાય છે (પૂર્ણિમાંત) — તહેવારોની તારીખો એ જ રહે છે. વૈષ્ણવ એકાદશી અને સ્થાનિક પરંપરામાં એક દિવસનો ફરક હોઈ શકે; વ્રત કે સંસ્કાર માટે તમારા કુળ-પુરોહિત પાસેથી પુષ્ટિ કરો.


























































































